کمپرسورهای هوای فشرده اسکرو از نوع اویل اینجکت، از مهمترین تجهیزات صنعتی در خطوط تولید و فرآیندهای مختلف محسوب میشوند. عملکرد پایدار، راندمان بالا و طول عمر این تجهیزات به اجرای صحیح برنامههای نگهداری و سرویسهای دورهای وابسته است.
در این مقاله، مهمترین سرویسهای مورد نیاز کمپرسورهای اسکرو اویل اینجکت در بازههای زمانی مختلف شامل 4000، 8000 و 16000 ساعت کارکرد بررسی میشود تا کاربران بتوانند با رعایت این دستورالعملها از بروز خرابیهای پرهزینه جلوگیری کنند.
سرویس 4000 ساعت کمپرسور اسکرو
یکی از مهمترین مراحل نگهداری کمپرسورهای اسکرو، انجام سرویسهای دورهای در ساعت کارکرد 4000 ساعت است.
در صورتی که از قطعات مصرفی اورجینال شامل موارد زیر استفاده شود:
- فیلتر هوا
- فیلتر روغن
- فیلتر سپراتور
- روغن توصیه شده توسط سازنده
تولیدکنندگان کمپرسور معمولاً تعویض این قطعات را در بازه 4000 ساعت پیشنهاد میکنند. دلیل این موضوع اشباع شدن تدریجی فیلترها و کاهش راندمان عملکرد آنها است.
استفاده از فیلترهای غیر اورجینال
در صورتی که از فیلترهای معادل تولیدکنندگان داخلی یا چینی استفاده شود، توصیه میشود:
- فیلتر هوا هر 1000 ساعت تعویض شود.
- فیلتر روغن هر 1000 ساعت تعویض شود.
- فیلتر سپراتور هر 2000 ساعت تعویض شود.
اهمیت تعویض بهموقع فیلتر سپراتور
فیلتر سپراتور وظیفه جداسازی روغن از هوای فشرده را بر عهده دارد. در صورت تأخیر در تعویض این فیلتر، روغن همراه هوای فشرده وارد شبکه مصرف شده و میتواند موجب آلودگی تجهیزات و محصولات نهایی شود.
همچنین روغن کمپرسور باید مطابق بازه زمانی اعلام شده توسط سازنده تعویض گردد تا خاصیت روانکاری و خنککنندگی خود را حفظ کند.
سرویس 8000 ساعت کمپرسور اسکرو
در ساعت کارکرد 8000 ساعت، بسیاری از تولیدکنندگان کمپرسور تعویض قطعات لاستیکی و کیتهای تعمیراتی را توصیه میکنند.
این قطعات شامل موارد زیر هستند:
- کیت تعمیراتی دریچه آنلودر
- کیت شیر حداقل فشار
- اورینگها و آببندها
- قطعات لاستیکی سیستم کنترل
با گذشت زمان، این قطعات در معرض فرسایش، سخت شدن و کاهش خاصیت الاستیکی قرار میگیرند که میتواند عملکرد کمپرسور را تحت تأثیر قرار دهد.
اهمیت تعویض ترموستات کمپرسور
یکی از مهمترین قطعاتی که در سرویس 8000 ساعت باید مورد توجه قرار گیرد، ترموستات کمپرسور است.
وظیفه ترموستات کنترل مسیر گردش روغن بر اساس دمای آن است:
- در دمای پایین، روغن بدون عبور از رادیاتور مستقیماً به سمت فیلتر روغن و واحد هواساز هدایت میشود.
- پس از رسیدن به دمای عملکردی ترموستات (معمولاً 40 یا 70 درجه سانتیگراد بسته به طراحی کمپرسور)، مسیر روغن از طریق کولر روغن تغییر میکند تا خنکسازی انجام شود.
چرا ترموستات باید تعویض شود؟
با افزایش ساعات کارکرد، گازهای داخلی عنصر ترموستات بهتدریج کاهش یافته و دمای عملکرد آن تغییر میکند. نتیجه این فرایند میتواند موارد زیر باشد:
- افزایش دمای کاری کمپرسور
- کاهش راندمان خنککاری
- افزایش استهلاک قطعات داخلی
- افزایش احتمال خرابی واحد هواساز
به همین دلیل اکثر سازندگان تعویض ترموستات را در بازه 8000 ساعت توصیه میکنند.
سرویس 16000 ساعت و اورهال کمپرسور اسکرو
سرویس 16000 ساعت یکی از مهمترین مراحل نگهداری کمپرسور محسوب میشود و در بسیاری از برندهای داخلی و خارجی به عنوان زمان اورهال اصلی دستگاه شناخته میشود.
اورهال واحد هواساز و الکتروموتور
در این مرحله معمولاً موارد زیر انجام میشود:
- تعویض بلبرینگهای واحد هواساز
- تعویض بلبرینگهای الکتروموتور
- کنترل لقی محوری و شعاعی روتورها
- بررسی وضعیت آببندها و قطعات دوار
علت اهمیت اورهال در ساعت 16000
در کمپرسورهای اسکرو اویل اینجکت، فاصله بین روتورها و پوسته بسیار کم بوده و معمولاً بین 0.04 تا 0.2 میلیمتر متغیر است.
با گذشت زمان و افزایش ساعات کارکرد، بلبرینگها دچار سایش شده و میزان لقی آنها افزایش مییابد. این موضوع باعث حرکت بیش از حد روتورها شده و خطرات زیر را ایجاد میکند:
- برخورد روتورها با یکدیگر
- تماس روتورها با پوسته
- افزایش اصطکاک و دما
- آسیب شدید واحد هواساز
- قفل شدن یا جوش خوردن روتورها
به همین دلیل اغلب تولیدکنندگان، بازه 16000 تا 20000 ساعت را برای انجام اورهال اساسی تعیین میکنند.
با توجه به قیمت بالای واحدهای هواساز، بهویژه در شرایط فعلی بازار، انجام اورهال در زمان مقرر میتواند از هزینههای سنگین تعمیرات جلوگیری کند.
شستشوی رادیاتور روغن در سرویس 16000 ساعت
یکی دیگر از اقدامات ضروری در سرویس 16000 ساعت، شستشوی کامل رادیاتورهای روغن است.
چرا رادیاتور روغن نیاز به شستشو دارد؟
روغن در اثر قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دما، ترکیبات کربنی و رسوبات موسوم به لاک روغن ایجاد میکند. این رسوبات به مرور زمان در شبکههای داخلی رادیاتور تجمع یافته و باعث:
- کاهش جریان روغن
- افت راندمان انتقال حرارت
- افزایش دمای کمپرسور
- کاهش عمر روغن و قطعات داخلی
میشوند.
به همین دلیل توصیه میشود در زمان اورهال، رادیاتورهای آلومینیومی با استفاده از مواد شوینده و کربنزدای مخصوص بهصورت کامل شستشو و سرویس شوند.
جمعبندی
اجرای صحیح برنامه سرویس کمپرسور اسکرو اویل اینجکت، مهمترین عامل در افزایش طول عمر تجهیزات و جلوگیری از توقفهای ناخواسته خط تولید است. تعویض بهموقع فیلترها در سرویس 4000 ساعت، بازسازی قطعات کنترلی و ترموستات در سرویس 8000 ساعت و انجام اورهال واحد هواساز و شستشوی رادیاتورها در سرویس 16000 ساعت، میتواند عملکرد کمپرسور را در بهترین شرایط ممکن حفظ کند و هزینههای تعمیرات اساسی را به حداقل برساند.
نویسنده: مهندس بابک شکوهمندی